Thực trạng vận dụng mô hình 5E trong dạy học môn khoa học tự nhiên nhằm phát triển thành phần năng lực tìm hiểu tự nhiên cho học sinh ở trường trung học cơ sở
Tóm tắt
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực, việc vận dụng các mô hình dạy học tích cực, đặc biệt là mô hình 5E trong dạy học có ý nghĩa quan trọng nhằm góp phần phát triển thành phần năng lực Tìm hiểu tự nhiên cho học sinh. Bài báo này trình bày kết quả khảo sát thực trạng nhận thức, mức độ và hình thức vận dụng mô hình 5E của giáo viên môn Khoa học tự nhiên ở trường trung học cơ sở, đồng thời phân tích mối liên hệ giữa việc áp dụng mô hình 5E và việc phát triển thành phần năng lực Tìm hiểu tự nhiên cho học sinh. Nghiên cứu được tiến hành với 138 giáo viên dạy môn KHTN tại một số trường THCS thuộc các tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc ở Việt Nam trong thời gian từ tháng 12/2024 đến tháng 8/2025. Dữ liệu thu thập thông qua phiếu khảo sát gồm 15 câu hỏi. Kết quả cho thấy đa số giáo viên nhận thức được vai trò của mô hình 5E trong việc phát triển thành phần năng lực Tìm hiểu tự nhiên, song mức độ vận dụng còn hạn chế, chủ yếu dừng ở các giai đoạn Engage, Explore và Explain. Những khó khăn thường gặp gồm thiếu học liệu, sĩ số lớp đông và năng lực học sinh không đồng đều. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu vận dụng mô hình 5E trong dạy học môn KHTN nhằm phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018), Chương trình giáo dục phổ thông môn Khoa học tự nhiên (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).
2. Bybee, R. W. (2009), The BSCS 5E instructional model and 21st century skills, Biological Sciences Curriculum Study (BSCS), Retrieved from https://bscs.org/wp-content/uploads/2020/08/BSCS_5E_Instructional_Model-Full_Report.pdf.
3. Cakir, N. K. (2008), Constructivist approaches to science teaching for students with learning disabilities, Science Education International, 19(1), pp.25-36, Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ890668.pdf.
4. Banchi, H., & Bell, R. (2008), The many levels of inquiry, Science and Children, 46(2), pp.26-29.
5. Ruiz-Martín, H., & Bybee, R. W. (2022), The cognitive principles of learning underlying the 5E Model of Instruction, International Journal of STEM Education, 9, 21, https://doi.org/10.1186/s40594-022-00337-z.
6. Pham, T. B. Đ., & Vũ, T. M. N. (2018), Thiết kế chủ đề tích hợp liên môn môn Khoa học tự nhiên theo mô hình 5E nhằm phát triển năng lực học sinh, Tạp chí Giáo dục, 428, tr.56-59.
7. Nguyễn, T. H. (2019), Vận dụng mô hình 5E kết hợp phương pháp bàn tay nặn bột trong dạy học Hóa học 9 nhằm phát triển năng lực tìm hiểu tự nhiên cho học sinh, Tạp chí Giáo dục, 453, tr.45-48.
8. Đào, T. V. (2020), Vận dụng mô hình 5E trong dạy học Hóa học hữu cơ ở trường trung học cơ sở nhằm phát triển năng lực tìm hiểu tự nhiên cho học sinh, Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 16(9), tr.72-77.
9. Vũ, P. L., & Trần, T. T. P. (2022), Dạy học phần “Hợp chất chứa nitrogen” Hóa học 12 theo mô hình 5E nhằm phát triển năng lực tìm hiểu tự nhiên cho học sinh, Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 18(12), tr.42-48.
10. Nguyễn, T. T. T. (2024), Vận dụng mô hình 5E trong dạy học giải các bài toán thực tiễn ở lớp 8 bằng Định lí Thales, Tạp chí Giáo dục, 24(13), tr.18-22.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép quốc tế Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 .
