Đào tạo đại học thiết kế công nghiệp thông qua cộng đồng: đề xuất khung kết nối đào tạo với hệ sinh thái thực hành tại Việt Nam - Dương Liên Trang Nhã (Tạp chí Khoa học Trường ĐHSP Hà Nội 2: Chuyên san Khoa học Giáo dục, 2026)
Trong bối cảnh cấu trúc nghề nghiệp ngày càng linh hoạt và phân tán, đào tạo đại học ngành Thiết kế công nghiệp (TKCN – mã ngành 7210402) cần vượt khỏi mô hình đào tạo hướng tuyển dụng truyền thống. Mặc dù học tập dựa trên cộng đồng và các tiếp cận tương tự đã được áp dụng trong giáo dục đại học, việc tích hợp có hệ thống các cộng đồng thực hành vào chương trình đào tạo vẫn chưa được cấu trúc rõ ràng nhằm hỗ trợ phát triển sinh kế nghề nghiệp cho sinh viên. Tại Việt Nam, đào tạo TKCN hiện vẫn chủ yếu gắn với mô hình studio kết hợp thực tập doanh nghiệp, trong khi thực tiễn hành nghề cho thấy sự xuất hiện của các cấu trúc sinh kế linh hoạt như studio độc lập, cộng đồng tạo tác (maker), hợp tác làng nghề và mạng lưới phân phối sáng tạo. Trên cơ sở tổng hợp tài liệu và phân tích bối cảnh, bài viết đề xuất khung Học tập Thiết kế công nghiệp gắn với cộng đồng (Community-Embedded Industrial Design Learning – CEID) như một cấu trúc kết nối đào tạo chính quy với hệ sinh thái thực hành đa dạng, qua đó mở rộng khả năng định hướng nghề nghiệp thông qua cơ chế tham gia và di chuyển giữa các môi trường thực hành.